Pachnie obłędnie i rośnie niemal bez opieki! Lak pospolity – zapomniany skarb Twojego ogrodu.

Szybkie fakty:

• Nazwa łacińska: Cheiranthus cheiri
• Wysokość: 20-60 cm
• Kwitnienie: kwiecień-czerwiec
• Stanowisko: słoneczne
• Trudność uprawy: łatwa
• Zapach: intensywny, słodki

Lak pospolity to roślina, która kiedyś zdobiła niemal każdy wiejski ogród. Dziś przeżywa swój renesans – i słusznie. Ta niewielka, pachnąca roślina zachwyca intensywnymi kolorami i długim kwitnieniem od kwietnia do czerwca. Jeśli szukasz gatunku, który jest łatwy w uprawie, a przy tym wdzięczny i efektowny, uprawa laka to strzał w dziesiątkę.

Aktualizowane dnia 15 Stycznia, 2026 przez REDAKCJA StylowaPosesja.pl

---

Lak pospolity (lak pachnący) – opis rośliny

Lak pospolity (Cheiranthus cheiri), zwany też lakiem pachnącym, to dwuletnia lub krótkotrwała bylina z rodziny kapustowatych. W pierwszym roku tworzy rozetę lancetowatych, szarozielonych liści, a w drugim wykształca kwiatostany pełne drobnych, czteropłatkowych kwiatów.

Roślina osiąga wysokość od 20 do 60 cm, w zależności od odmiany. Odmiany niskorosłe (20-30 cm) sprawdzają się idealnie w skalniacach i obwódkach, podczas gdy wysokorosłe (50-60 cm) tworzą efektowne tło dla niższych gatunków. Kwiaty mają intensywny, słodki zapach i występują w ciepłej gamie barw – od żółci, przez pomarańcz, aż po brąz i bordową czerwień.

Lak pospolity posiada palowy system korzeniowy, co sprawia, że źle znosi przesadzanie – warto więc od razu sadzić go na docelowym stanowisku. Roślina pochodzi z rejonu śródziemnomorskiego, ale świetnie radzi sobie w polskim klimacie. Jest odporna na niewielkie przymrozki i stanowi cenną roślinę miododajną, przyciągając pszczoły i motyle.

Kiedy siać lak pospolity

Termin siewu laka zależy od tego, czy chcesz go uprawiać w gruncie, czy wolisz rozsadę. Uprawa laka nie jest skomplikowana, ale wymaga dostosowania terminu do wybranej metody.

Siew do gruntu

Najlepszy czas to koniec czerwca lub lipiec. Nasiona wysiewasz bezpośrednio na miejsce docelowe lub na rozsadnik na głębokość 1-2 cm, zachowując rozstaw 25-30 cm między roślinami. Nasiona kiełkują w temperaturze 15-18°C przez 7-14 dni.

Rośliny przezimują w gruncie i zakwitną wiosną następnego roku. Przed zimą warto okryć młode rośliny warstwą kompostu, kory lub słomy o grubości około 5-10 cm – to zapewni im dodatkową ochronę przed silnymi mrozami.

Siew na rozsadę

Jeśli wolisz kontrolować proces wzrostu, możesz wysiać lak w marcu do skrzynek lub doniczek na głębokość 1-2 cm. Utrzymuj temperaturę 15-18°C i lekko wilgotne podłoże. Rozsadę przenosi się do gruntu pod koniec kwietnia, gdy minie ryzyko silnych przymrozków, zachowując rozstaw 25-30 cm.

W tym wariancie roślina zakwitnie już w tym samym roku, ale kwitnienie może być słabsze niż po zimowaniu. Pamiętaj, że ze względu na palowy system korzeniowy lak źle znosi przesadzanie – przeprowadź je ostrożnie, z dużą bryłą ziemi.

Wymagania uprawowe laka

Lak pospolity to roślina nieskomplikowana, ale ma swoje preferencje. Jeśli je spełnisz, odwdzięczy się bujnym wzrostem i obfitym kwitnieniem. Poniższa tabela przedstawia najważniejsze wymagania uprawowe.

Stanowisko

Lak najlepiej rośnie w miejscach słonecznych, choć toleruje lekkie półcienie. Unikaj stanowisk zacisznych i całkowicie zacienionych – tam kwitnienie będzie znacznie słabsze, a roślina może się wyciągać i tracić zwartość pokroju.

Gleba

Preferuje przepuszczalne, umiarkowanie żyzne gleby o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym (pH 6,5–7,5). Unikaj gleb ciężkich, gliniastych i mokrych – lak źle znosi nadmiar wody przy korzeniach. Możesz poprawić strukturę gleby, dodając piasek, kompost lub drobny żwir.

Pielęgnacja i podlewanie

Pielęgnacja laka nie wymaga intensywnej opieki. Wystarczy kilka prostych działań, by roślina wynagrodzić Cię obfitym kwitnieniem.

Podlewanie: Roślina jest dość odporna na suszę, ale w okresie wzrostu i kwitnienia warto ją regularnie podlewać – zwłaszcza w upalnych, suchych dniach. Podlewaj rano lub wieczorem, unikając moczenia kwiatów. Unikaj zalewania – nadmiar wody prowadzi do gnicia korzeni.

Nawożenie: Lak nie jest wymagający. Wystarczy jednorazowe dokarmianie nawozem wieloskładnikowym wiosną, tuż przed rozpoczęciem kwitnienia. Zbyt obfite nawożenie powoduje wzrost masy zielonej kosztem kwiatów.

Usuwanie przekwitłych kwiatów: Regularne przycinanie zwiędłych kwiatostanów przedłuża kwitnienie i poprawia wygląd rośliny. Po zakończeniu kwitnienia możesz przyciąć całą roślinę o około 1/3 wysokości – to zachowa zwartość pokroju.

Zimowanie: Przed zimą okryj młode rośliny warstwą kompostu, kory sosnowej lub słomy. W bardzo surowe zimy możesz dodatkowo zabezpieczyć je agrowłókniną.

Choroby i szkodniki laka

Uprawa laka rzadko sprawia problemy, ale warto znać najczęstsze zagrożenia. Mączniak prawdziwy może pojawić się w wilgotne lato – widoczny jako biały nalot na liściach. Zapobiegaj mu, unikając nadmiernego zagęszczenia roślin i podlewania od góry.

Zgnilizna korzeni występuje przy nadmiarze wody i ciężkiej glebie. Lak mogą też atakować mszyce oraz śmietka kapuściana. W przypadku mszyc stosuj naturalne metody (opryski z szarego mydła) lub preparaty ekologiczne. Przy silnym porażeniu użyj środków ochrony roślin zgodnie z instrukcją producenta.

Jak przedłużyć kwitnienie laka

Chcesz cieszyć się kwiatami jak najdłużej? Systematycznie usuwaj przekwitłe kwiatostany – dzięki temu roślina nie będzie marnować energii na tworzenie nasion, tylko wypuści nowe pąki.

Możesz też przedłużyć sezon kolorów, sadząc różne odmiany laka. Wcześniejsze zakwitną już w kwietniu, późniejsze – w maju i czerwcu. Taka rotacja daje efekt niemal ciągłego kwitnienia przez kilka tygodni.

Zadbaj również o odpowiednie stanowisko i regularny dostęp do wody w suchych okresach – roślina wtedy kwitnie intensywniej i dłużej. Dobrze odżywiona i podlewana uprawa laka może kwitnąć nawet do 8 tygodni.

Odmiany laka wartościowe w uprawie

Wybór odmiany laka warto dostosować do planowanego zastosowania. Odmiany niskorosłe (20-30 cm) jak 'Tom Thumb Mixed’ sprawdzają się w skalniacach, obwódkach i donicach. Odmiany średniowysokie i wysokie (40-60 cm) tworzą efektowne tło rabat.

’Blood Red’ to odmiana o ciemnoczerwonych, niemal bordowych kwiatach, dorastająca do 40-50 cm. 'Cloth of Gold’ zachwyca intensywnie żółtymi kwiatami i osiąga wysokość około 45 cm. 'Fire King’ w pomarańczowo-czerwonych tonach dorasta do 50 cm i kwitnie wyjątkowo obficie.

’Sunset Orange’ oferuje ciepłe pomarańczowe kwiaty, a 'Ivory White’ to rzadka odmiana o kremowobiałych kwiatach. Wszystkie odmiany łączy intensywny zapach i długie kwitnienie od wiosny.

Zastosowanie laka w ogrodzie

Lak pospolity to roślina o szerokim zastosowaniu, która świetnie komponuje się z innymi gatunkami ogrodowymi.

Rabaty i obwódki: Dobrze komponuje się z wczesnowiosennymi roślinami takimi jak niezapominajki (Myosotis), bratki ogrodowe (Viola), tulipany (Tulipa), żonkile (Narcissus) czy śledziennica (Aubrieta). Tworzy ciepły, kolorowy akcent na tle niebieskich i fioletowych kwiatów.

Skalniaki: Niższe odmiany świetnie nadają się do obsadzania skalniaków – zwłaszcza tych w słonecznych miejscach. Współgrają z rojnikiem (Sedum), macierzanką (Thymus) i goździkiem (Dianthus).

Donice i skrzynki balkonowe: Lak pięknie prezentuje się w pojemnikach. Jego intensywny zapach i żywe kolory świetnie sprawdzają się na tarasach i balkonach. Można go łączyć z pelargoniami, surfiniami czy werbenami.

Kwiat cięty: Kwiatostany laka pachnącego nadają się do wazonów i zachowują świeżość przez 5-7 dni. Pełne kwitnienia pędy mogą pachnieć w domu przez cały tydzień – wystarczy regularnie wymieniać wodę.

Roślina miododajna: Lak pospolity przyciąga pszczoły, trzmiele i motyle, stanowiąc cenny pożytek dla owadów zapylających wczesną wiosną.

Najczęściej zadawane pytania

Czy lak pospolity jest odporny na mróz?

Tak, lak pospolity jest rośliną dwuletnią i dobrze znosi polskie zimy. Rośliny wysiane latem przezimują w gruncie i zakwitną wiosną. Dla pewności warto zabezpieczyć je przed zimą kompostem lub słomą o grubości 5-10 cm, zwłaszcza w rejonach o surowych mrozach bez okrywy śnieżnej.

Czy lak wymaga specjalnej pielęgnacji?

Nie, pielęgnacja laka jest bardzo prosta. Wystarczy słoneczne stanowisko, przepuszczalna gleba i umiarkowane podlewanie. Nawożenie potrzebne jest tylko raz – wiosną przed kwitnieniem. To idealny gatunek dla początkujących ogrodników, który nie wymaga zaawansowanej wiedzi ani czasochłonnych zabiegów.

Jak długo kwitnie lak pospolity?

Lak pospolity kwitnie od kwietnia do czerwca, w zależności od odmiany i warunków. Kwitnienie trwa około 6–8 tygodni. Regularne usuwanie przekwitłych kwiatów wydłuża ten okres i pobudza roślinę do wypuszczania nowych pąków. Przy dobrej pielęgnacji może kwitnąć nawet do końca czerwca.

Czy lak pachnący można uprawiać na balkonie?

Tak, lak świetnie nadaje się do uprawy w donicach i skrzynkach balkonowych. Ważne, żeby zapewnić mu słoneczne stanowisko i przepuszczalny substrat. Roślina w pojemniku wymaga częstszego podlewania niż ta rosnąca w gruncie, ale poza tym nie sprawia problemów. Wybieraj odmiany niskorosłe do małych pojemników.

Jakie odmiany laka warto wybrać?

Popularne odmiany to 'Blood Red’ (40-50 cm) o ciemnoczerwonych kwiatach, 'Cloth of Gold’ (45 cm) w intensywnym żółtym kolorze oraz 'Fire King’ (50 cm) w pomarańczowo-czerwonych tonach. Dla skalniaków wybierz 'Tom Thumb Mixed’ (20-30 cm). Każda odmiana zachwyca zapachem i kolorami idealnymi do wiosennych kompozycji.

Czy lak pospolity można przesadzać?

Lak pospolity ma palowy system korzeniowy, więc źle znosi przesadzanie. Najlepiej siać go od razu na docelowe stanowisko lub przesadzać bardzo ostrożnie, z dużą bryłą ziemi, gdy rośliny są jeszcze małe. Unikaj przesadzania starszych, kwitnących egzemplarzy – mogą nie przyjąć się lub długo chorować.

Kiedy zbierać nasiona laka?

Nasiona laka zbiera się pod koniec lata, gdy łuszczyny zaczną brązowieć i wysychać (zwykle lipiec-sierpień). Należy zebrać je przed pełnym rozproszeniem. Po zebraniu dosusz nasiona w przewiewnym miejscu i przechowuj w papierowej torebce w suchym, chłodnym miejscu. Zachowują zdolność kiełkowania przez 2-3 lata.

Dlaczego lak nie kwitnie?

Najczęstsze przyczyny braku kwitnienia to: zbyt cieniste stanowisko (lak wymaga pełnego słońca), nadmiar azotu w glebie (za dużo nawozu – roślina rośnie kosztem kwiatów), zbyt młode rośliny po siewie wiosennym (kwitną dopiero po zimowaniu) lub uszkodzenie korzeni przy przesadzaniu. Upewnij się, że lak rośnie w słońcu i nie był nadmiernie nawożony.

Podsumowanie

Lak pospolity to roślina, która łączy piękno, zapach i łatwość uprawy. Sprawdzi się zarówno w ogrodzie, jak i na balkonie, a jego ciepłe kolory i intensywny aromat sprawią, że wiosna stanie się jeszcze przyjemniejsza. Uprawa laka nie wymaga specjalistycznej wiedzy ani skomplikowanych zabiegów – wystarczy słoneczne stanowisko, przepuszczalna gleba i odrobina uwagi.

Pielęgnacja laka ogranicza się do podstawowych czynności: umiarkowanego podlewania, jednorazowego nawożenia i usuwania przekwitłych kwiatów. W zamian otrzymujesz efektowną roślinę, która kwitnie przez 6-8 tygodni, przyciąga owady zapylające i napełnia ogród wiosennym aromatem. Jeśli szukasz nieskomplikowanego gatunku, który odwdzięczy się bujnym kwitnieniem – postaw na laka pachnącego.

A Ty masz już laka w swoim ogrodzie? Podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzu – jakie odmiany sprawdzają się u Ciebie najlepiej, jak zimujesz rośliny i z jakimi gatunkami łączysz laka w rabatach? Twoje spostrzeżenia mogą być cenną wskazówką dla innych czytelników!

---

Autor: Ania Strzałka

Źródło zdjęć: CANVA

REDAKCJA POLECA:

Jarmuż – właściwości, uprawa i przepisy na zielony superfood

Fioletowe ziemniaki – właściwości, odmiany i zastosowanie

Nie daj się oszukać! Sprawdź, jak wybrać nasiona warzyw, które naprawdę wyrosną.